Gryzonie (Rodentia) – najliczniejszy rząd ssaków, obejmujący ok. 1 850 gatunków. Cechą charakterystyczną wszystkich gryzoni jest obecność stale rosnących siekaczy - dwóch (jedna para) w górnej i dwóch w dolnej szczęce i brak kłów. Większość gryzoni to zwierzęta roślinożerne, niektóre jednak nie stronią od pokarmu zwierzęcego. Zwierzęta te cechuje znaczna rozrodczość. Występują na wszystkich kontynentach, poza Antarktydą. Wcześniej zaliczane do nich były zajęczaki, obecnie wydzielone - głównie z powodu różnic w uzębieniu - jako odrębna, choć blisko spokrewniona grupa.
Uzębienie
W uzębieniu brak kłów, natomiast są siekacze bez korzenia, o nieskończonym wzroście, o kształcie dłutowatym. Stały wzrost siekaczy sprawia, ze gryzonie muszą nieustannie je ścierać. Trzonowce w liczbie zależnej od rodzaju, czasem brak ich zupełnie, jak np. u Muridae.
Budowa i pożywienie
Chodzą na całej stopie, palce ruchome, opatrzone pazurami, rzadziej paznokciami. Gryzonie to w większości zwierzęta roślinożerne, nieliczne tylko są wszystkożerne. Żywią się częściami twardymi, jak np. łodygami, korzeniami, ziarnem, owocami.
Rozród
Liczne gryzonie budują skomplikowane gniazda i nory, gdzie składają zapasy na zimę (patrz chomik). Niektóre zapadają w sen zimowy, inne natomiast odbywają wędrówki. Rodzą po kilka, kilkanaście młodych, i to 4—6 razy do roku. Samica ma na stronie brzusznej szereg gruczołów mlecznych.
Typowy dla gryzoni układ uzębienia
Występowanie
Do rozprzestrzenienia niektórych gryzoni (np. szczury i myszy) przyczynił się człowiek.
Systematyka
Ze względu na rozbieżności poszczególnych klasyfikacji poniżej wykazano rodziny gryzoni bez podziału na podrzędy.
| Nazwa systematyczna |
Nazwa zwyczajowa |
Przedstawiciele |
| Abrocomidae |
|
|
| Anomaluridae |
wiewiórolotkowate |
wiewiórolotka |
| Aplodontiidae |
sewele |
sewel |
| Bathyergidae |
kretoszczury |
golec |
| Calomyscidae |
|
|
| Capromyidae |
hutiowate |
hutia |
| Castoridae |
bobrowate |
bóbr europejski, bóbr kanadyjski |
| Caviidae |
marowate |
mara patagońska, świnka morska, aperea |
| Chinchillidae |
szynszylowate |
szynszyla |
| Cricetidae |
chomikowate |
chomik, nornica ruda, nornikowate |
| Ctenodactylidae |
gundiowate |
gundia |
| Ctenomyidae |
tukotuki |
tukotuko |
| Dasyproctidae |
agutiowate |
aguti oliwkowy, aguti złocisty, akuczi |
| Diatomyidae |
|
laotański szczur skalny |
| Dinomyidae |
pakarany |
pakarana |
| Dipodidae |
skoczkowate |
alaktaga, skoczek |
| Echimyidae |
kolczakowate |
kolczak |
| Erethizontidae |
ursonowate |
urson, koendu |
| Geomyidae |
gofferowate |
goffer |
| Heptaxodontidae † |
|
|
| Heteromyidae |
szczuroskoczkowate |
szczuroskoczek |
| Hydrochaeridae |
kapibarowate |
kapibara |
| Hystricidae |
jeżozwierzowate |
jeżozwierz afrykański, jeżatka afrykańska |
| Muridae |
myszowate |
badylarka, myszoskoczek, mysz polna |
| Myocastoridae |
nutriowate |
nutria |
| Myoxidae |
popielicowate |
koszatka, orzesznica, popielica, selewinka, żołędnica |
| Nesomyidae |
|
|
| Octodontidae |
koszatniczki |
koszatniczka |
| Pedetidae |
postrzałki |
postrzałka |
| Petromuridae |
|
|
| Platacanthomyidae |
|
|
| Sciuridae |
wiewiórkowate |
nieświszczuki, polatuchy, świstak, wiewiórka pospolita |
| Spalacidae |
ślepce |
ślepiec, bambusowiec |
| Thryonomyidae |
szczecińce |
szczeciniec |
Sprawdź również
WWCPS (laboratoryjna linia szczura dzikiego)
Kaczyński do Niesiołowskiego: pan "sypał" kolegów
- Ten pan wmawia wszystkim, że był bohaterem, a nie był i powinien zostać zdemaskowany - stwierdził Jarosław Kaczyński. - Mogę tu przynieść pewną książkę i troszkę ją poczytamy publicznie. Będzie pan bardzo czerwony. Bo sypać w pierwszym przesłuchaniu w tak haniebny sposób to naprawdę fatalna sprawa - grzmiał prezes PiS w stronę Stefana Niesiołowskiego.
"GW": koniec Urbańskiego w TVP?
"Gazeta Wyborcza": Sławomir Siwek z zarządu TVP ma największe szanse na zastąpienie prezesa telewizji Andrzeja Urbańskiego.
Indie zagrożone atakiem z powietrza - alert na lotniskach
Indie otrzymały ostrzeżenie o możliwym ataku terrorystycznym z powietrza - poinformowała agencja Press Trust of India (PTI), powołując się na dowódcę sił powietrznych kraju.
Tajemnicza dymisja chwalonego prokuratora
"Rzeczpospolita" opisuje dziwną dymisję Cezarego Kamińskiego, który został odwołany ze stanowiska szefa Prokuratury Okręgowej w Olsztynie, mimo że wcześniej był chwalony za pracę.
Nauka języków - bez podziału na grupy wiekowe
"Dziennik": Resort edukacji narodowej chce zrewolucjonizować nauczanie języków obcych.
Armia wciąż tropi poborowych
"Dziennik": Wprawdzie MON ogłosiło już koniec poboru, to jednak Wojskowe Komendy Uzupełnień wciąż tropią za uchylanie się od służby. Nie ma prawnych podstaw, by tego nie robić. 70 tysiącom mężczyzn teoretycznie grożą dwa lata więzienia.
Japonia: trzęsienie ziemi o sile 6,1 stopni
Trzęsienie ziemi o sile 6,1 stopni w otwartej skali Richtera nawiedziło w czwartek rano północną Japonię - poinformowała Agencja Meteorologiczna w Tokio.
Żywy noworodek w bożonarodzeniowym żłóbku
Ksiądz z Bawarii w bożonarodzeniowym żłóbku znalazł żywego noworodka - poinformowały niemieckie media.
Żona umyślnie zaraziła męża AIDS
Sąd we Francji skazał na pięć lat więzienia w zawieszeniu kobietę oskarżoną o umyślne zarażenie swego męża AIDS.
SN - www.pozycjonowanie.mde.pl - stylizacja paznokci Kraków - bet365 - Pozycjonowanie - Wizytówki
EL
GL Pisanie prac prace magisterskie prace licencjackie
- Język angielski w Warszawie
- neewsweek forbes bussines
- malezja kuala lumpur azja
- Zdobądz cae w TFLS
- Pisanie prac prace magisterskie prace licencjackie
- Antyk
- Ania z Zielonego wzgórza
- Artykuły
- Rekiny
G:8,M:0,Y:8
Konstytucja kwietniowa
Mozilla/5.0 (compatible; Googlebot/2.1; +http://www.google.com/bot.html)
www.2025
Mozilla/5.0 (Twiceler-0.9 http://www.cuil.com/twiceler/robot.html)
1377
Mozilla/5.0 (Twiceler-0.9 http://www.cuil.com/twiceler/robot.html)
Ciśnienie normalne
msnbot-media/1.0 (+http://search.msn.com/msnbot.htm)
Rozedma
Mozilla/5.0 (Twiceler-0.9 http://www.cuil.com/twiceler/robot.html)
www.Akademia Lubrańskiego
Mozilla/5.0 (compatible; Googlebot/2.1; +http://www.google.com/bot.html)
Katalog polskich znaczków pocztowych
Opera/9.60 (Windows NT 5.1; U; pl) Presto/2.1.1
Gromada (harcerstwo)
MLBot (www.metadatalabs.com/mlbot)
Norma (technika)
Mozilla/5.0 (compatible; Googlebot/2.1; +http://www.google.com/bot.html)
www.Stefan Belina-Skupiewski
Gigabot/3.0 (http://www.gigablast.com/spider.html)
Matka Teresa z Kalkuty
Mozilla/5.0 (compatible; Googlebot/2.1; +http://www.google.com/bot.html)
Nanno
Mozilla/5.0 (Twiceler-0.9 http://www.cuil.com/twiceler/robot.html)
1990
Mozilla/5.0 (compatible; Yahoo! Slurp; http://help.yahoo.com/help/us/ysearch/slurp)
Kamera
Mozilla/5.0 (Twiceler-0.9 http://www.cuil.com/twiceler/robot.html)
28 lipca
Mozilla/5.0 (compatible; Googlebot/2.1; +http://www.google.com/bot.html)
Gejza
Mozilla/5.0 (compatible; Googlebot/2.1; +http://www.google.com/bot.html)
Chomik dżungarski
Mozilla/5.0 (compatible; Googlebot/2.1; +http://www.google.com/bot.html)
Generałowie polscy
Mozilla/4.0 (compatible; MSIE 7.0; Windows NT 5.1)
Maszyna
msnbot-media/1.0 (+http://search.msn.com/msnbot.htm)
1378
Mozilla/5.0 (Twiceler-0.9 http://www.cuil.com/twiceler/robot.html)
Grafika:PrismAndLight.jpg
msnbot-media/1.0 (+http://search.msn.com/msnbot.htm)
Plazma
MLBot (www.metadatalabs.com/mlbot)
Rzeki Ameryki Południowej
Mozilla/5.0 (compatible; Googlebot/2.1; +http://www.google.com/bot.html)
Front wschodni (II wojna światowa)
Mozilla/4.0 (compatible; MSIE 7.0; Windows NT 5.1; InfoPath.1; .NET CLR 2.0.50727)
Kreml
Mozilla/5.0 (compatible; Googlebot/2.1; +http://www.google.com/bot.html)
Konfederacja dzikowska
Mozilla/5.0 (compatible; Googlebot/2.1; +http://www.google.com/bot.html)
John Wetton
Mozilla/5.0 (Twiceler-0.9 http://www.cuil.com/twiceler/robot.html)
Grafika:JoseIPortugal.jpg
Gigabot/3.0 (http://www.gigablast.com/spider.html)
Rynek kapitałowy
msnbot-media/1.0 (+http://search.msn.com/msnbot.htm)
Zabór pruski
Mozilla/5.0 (compatible; Googlebot/2.1; +http://www.google.com/bot.html)
Systematyka w Wikispecies
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
